|
Pat Gentenaar
De organische structuur van papier
heeft Pat Gentenaar’s aandacht al getrokken vanaf
het begin van de jaren zeventig. Door met vezels een
schilderij te maken, ontstaat er een beeld
oppervlakte van structuren, gevormd door het papier
zelf. Hier is het papier in haar werk niet alleen de
drager, maar ook het medium van de expressie.
Pat Gentenaar richt zich in haar werk op de natuur
en het water. Daarom is het werken met water en
plantenvezels voor haar de kortste weg naar een band
met haar onderwerpen. De vloeibare vezels werken mee
om de natuurlijke vormen weer te geven doordat ze
een extra ‘levendige dimensie’ toevoegen aan ieder
schilderij.
Alchemie van het papier
Meer dan dertig jaar heeft Pat Gentenaar-Torley
gewerkt om haar techniek te ontwikkelen en te
perfectioneren. Geen wonder dus dat ze de enige ter
wereld is die op deze fijnzinnige manier schildert.
Ze ziet haar werk als een bewegende meditatie: ze
deelt haar meditatie als het ware met de kijker, die
bij het kijken ook diep in het stuk kan duiken.
In haar atelier staat een grote vacuümtafel, met
daarnaast vele potten vol vloeibare papierpulp,
gemaakt van b.v. hennep, katoen, vlas, en op kleur
gebracht met pigmenten. De vloeistoffen met vezels
zuigt ze op met grote pipetten.
Pat Gentenaar:
“Op de tafel leg ik eerst een globale schets op
flyseline, waar de vezels zich niet aan kunnen
hechten. Daarop breng ik laagje voor laagje,
heel dun de pulp aan. Ik werk als het ware
ondersteboven. Ik begin met de kleuren op de
voorgrond van het schilderij en werk dan naar
achteren. Soms gebruik ik wel 20 verschillende
transparante lagen.”
Terwijl ze werkt - ongeveer anderhalf à twee weken
aan één schilderij - moet het materiaal vochtig
blijven. Ze brengt de laagjes nat in nat aan, dus
daar is uiterste precisie voor nodig om te voorkomen
dat alles vervloeit. “Je moet oneindig veel geduld
hebben.”
Transparante kleuren
Is de schildering klaar, dan zuigt een
vacuümpomp het water weg. Het eindresultaat is een
verbazingwekkend dun vel papier. Doordat de
onderliggende gekleurde lagen vezels enigszins
doorschijnen, ontstaan heel subtiele tinten en
nuances in de voorstelling. Kleuren schemeren door
elkaar, transparant en gelaagd.
Levende Meditaties
Het werk is realistisch, maar niet verhalend:
verstilde taferelen waaruit een grote passie voor de
mysteries van de natuur spreekt, een stille haven om
bij te komen tot je eigen rust punt.
Peter Gentenaar
Papierobjecten
Peter Gentenaar's belangstelling voor papier stamt
uit de tijd dat hij ermee werkte als graficus.Hij
maakte gravures met zo’n diep relief dat het
etspapier niet kon vullen en besloot zelf een
papiermakerij te beginnen en werd daarbij goed op
weg geholpen door de mensen van de Koninklijke
Nederlandse Papierfabriek. Zij leerden hem pulp
maken met een hollander en de pulp weer ontwateren
in de vorm van een vel met behulp van vacuum. Zijn
eerste hollander bouwde hij toen duidelijk werd dat
de lange vlasvezel die hij gebruikte anders voor hem
niet te malen was. Na verschillende machines te
hebben ontworpen en laten bouwen, is hij op een goed
en eenvoudig model uitgekomen waar hij er inmiddels
meer dan 55 van verkocht heeft.
Omdat hij werkte vanuit de gedachtewereld van de
graficus en beeldhouwer, bleef hij papier lang zien
als een materiaal waarop gedrukt of waarmee een mal
gevuld kon worden. Naarmate zijn techniek zich
verbeterde vond hij dat hij met een nog niet
gedroogd vel papier alles had wat hij zocht. Een
blad papier is dun en sterk net als een blad van een
plant. Wanneer het blad papier wordt versterkt met
dunne bamboe strips lijken die op de nerven van het
blad en woordt de overeenkomst tussen de twee nog
meer benadrukt. Door zijn vlas pulp lang, vet, te
malen, ontstaan er tijdens het drogen enorme
spanningen tussen het niet krimpende bamboe en de
sterk krimpende pulp die al drogend in papier
veranderd. Deze spanningen geven het blad papier een
vorm die nog het meest doet denken aan een
opkrullend boomblad in de herfst. Al mijn werk
ontstaat als een 2 dimensionale natte pulp vlakte op
mijn vacuumtafel, die uiteindelijk zijn vorm krijgt
door de spanning tijdens het drogen. De papierpulp
is drager van de vorm, kleur en textuur, de eenvoud
en directheid die dit met zich brengt maakt het tot
een prachtig materiaal.
Zijn papier bestaat meestal uit gebleekte vlas
vezel, die in de hollander met licht echte pigmenten
gekleurd zijn, het papier kan transparant zijn. De
vormen zijn bespoten met een brandvertragend middel
en zijn stevig genoeg om schoongemaakt te worden.
Om dit prachtige materiaal onder aandacht van het
publiek te brengen en om zelf geinspireerd te worden
door het werk van zijn collega papierkunstenaars,
organiseert hij samen met zijn vrouw en met vrienden
de Holland Papier Biennale in het Museum Rijswijk.
Bij iedere biennale hebben ze ook een boek
samengesteld en uitgegeven, te weten:
|
